“Ik moet dit NU, anders… ontplof ik!”
Je telefoon valt. Scherm gebarsten. Misschien wel helemaal stuk.
En ineens is het duidelijk:
“ Ik MOET een nieuwe telefoon. Ik wil dan wel de nieuwste, met de beste camera. NU.“
Je zoekt, je vergelijkt en voor je het weet:
→ Nieuw toestel
→ Nieuw abonnement
→ Flinke aanbetaling
→ Toch balen van het bedrag en een berg stress achteraf
Welkom bij het ADHD-brein in crisismodus.
Wat er écht aan de hand is:
Voor mensen zonder ADHD lijkt het simpel:
“ Gebruik ’m nog even. Laat ’m maken. Of pak een oud toestel.“
Maar in jouw hoofd gebeurt er heel iets anders.
Die kapotte telefoon wordt het symbool van chaos, controleverlies, schaamte.
→ Ik ben onbereikbaar
→ Ik hoor er niet meer bij
→ Iedereen ziet dat ik het niet op orde heb
→ Zonder telefoon voel ik me… niets
En als ADHD-brein wil je maar één ding:
Nu een oplossing. Het moet gefixt worden. Een reset.
ADHD + Paniek of Schaamte = impulsief gedrag
Wat anderen zien als een keuze (’neem even de tijd’), voelt voor jou als een overlevingsactie:
“ Fix dit nu, of ik loop vast.“
En dus grijp je naar de makkelijkste (en vaak duurste optie):
→ Je besteld het nieuwste model
→ Met een dure maandelijkse bundel
→ Waar je 3 jaar aan vast zit
→ ’Probleem opgelost!‘
… Tot je weer op adem komt. En je beseft wat je hebt gedaan.
Tot de stress terug komt. En de financiele zorgen. En het schuldgevoel en de schaamte.
En dan begint de cirkel opnieuw.
Hoe je dit wél kunt doorbreken
Deze situatie is heel herkenbaar. Er zijn strategieen en manieren om hiermee om te leren gaan. Onderstaande is niet gebaseerd op een wetenschappelijke studie, maar op eigen ervaring.
Mijn tip: volg het stappenplan en kijk wat voor jou wel en niet werkt.
Stap 1: Wat denk je dat je wilt?
“Ik moet NU een nieuwe telefoon. NU. De beste. De nieuwste. De beste camera opties.“
→ Schrijf dit letterlijk op. Geef die impuls een plek in je hoofd.
Stap 2: Wat voel je er écht onder?
Gebruik deze zin:
“Ik denk dat ik X wil, maar eigenlijk voel ik Y.”
Voorbeelden voor de telefoon-fixatie:
→ Ik denk dat ik een nieuwe telefoon nodig heb, maar eigenlijk voel ik me paniekering, machteloos en bang dat ik geen controle meer heb.
→ Ik denk dat ik een nieuwe telefoon nodig heb, maar eigenlijk voel ik vooral schaamte om met zo’n telefoon rond te lopen en geen foto’s te kunnen maken.
Stap 3: Onderzoek je gedachte
We gaan checken of je gedachten ook waar zijn.
→ Is het een feit dat je niet zonder nieuwe telefoon kan?
* Is de oude helemaal niet meer bruikbaar of te repareren?
* Is er nog iemand die een oude telefoon ter bruikleen heeft of die ik goedkoop over kan nemen?
→ Of voelt het alleen maar zo, omdat je stress hebt?
“Ik ben niks waard met een kapotte telefoon”
Is dat zo of bedoel je eigenlijk:
“Mijn scherm en camera zijn stuk. Dat is irritant, maar het mij niet minder waard.”
Stap 4: Vervang de gedachte door een mildere
Voorbeelden:
-
- Ik ben overstuur, maar ik mag eerst even ademhalen.
-
- Wachten met een nieuwe bestellen is niet zwak, het is verstandig.
-
- Ik kan dit oplossen zonder mezelf in een nieuw contract vast te zetten.
Stap 5: Geef je brein een alternatief
ADHD wil actie. Dus geef het die – zonder schuldgevoel of financiele schade.
Bijvoorbeeld:
→ Zoek een tijdelijk toestel die je kan gebruiken
→ Vraag iemand om hulp die kan checken of je telefoon nog te fixen valt
→ Pimp je huidige toestel (stickers / hoesjes / whatever)
→ Zet een spaardoel voor een nieuw toestel
Stap 6: Stel uit, niet af
Spreek af met jezelf:
“Als ik het over 7 dagen nog steeds wil, kijk ik er dan opnieuw naar.”
Zet een reminder. Maak niet eerder dan dat een beslissing. Geen ‘ nee‘, maar een ‘ niet nu‘.
Stap 7: Praat met iemand die je serieus neemt
Niet iemand die zegt “Doe normaal, dit heb je niet nodig.”
Maar iemand die zegt: “Ik snap dat dit groot voelt. Laten we samen kijken naar een slimme oplossing.“
Want als je niks verandert…
- Zit je weer aan een lening en abonnement vast
- Heb je weer spijt
- Daalt je zelfvertrouwen
- En moet je jezelf weer redden met nog een dure impuls
Paniek = fixatie = impuls = spijt = stress = nieuwe impuls
Doorbreek deze cyclus!
Tot slot – Wat je jezelf mag zeggen:
Ik mag dingen willen.
Maar ik mag ook trots zijn op hoe ik met die wensen omga.
Zelfs als dat betekent: wachten.
Of niets doen.
Dat maakt me geen mislukkeling.
Dat maakt me krachtig.